Krwotok
Krwotokiem nazywamy nagłą utratę dużej ilości krwi. Przyjmuje się, że ilość krwi u człowieka wynosi 1/13 wagi ciała. Utrata 1/3 objętości krwi krążącej, a więc około 1,5 do 2,0 litrów jest groźna dla życia.
Krwotoki mogą być zewnętrzne i wewnętrzne. Krwotoki zewnętrzne dzielimy na krwotoki tętnicze, w których jasna krew tryska z rany przerywanym strumieniem oraz krwotoki żylne, w których ciemna krew wylewa się z rany pod małym ciśnieniem. O krwotoku wewnętrznym mówimy wówczas, gdy krew gromadzi się w jamach ciała lub w przewodzie pokarmowym.
Wyróżniamy ponadto krwotoki miąższowe, w których krew sączy się z całej powierzchni uszkodzonego narządu.
Objawy krwotoku
Objawy ogólne krwotoku są następujące:
- bladość powłok ciała,
- przyspieszenie tętna,
- spadek ciśnienia krwi,
- ogólne osłabienie,
- szum w uszach,
- zimny pot,
- mroczki przed oczyma,
- niepokój
- wreszcie utrata przytomności, która poprzedza zgon.
Sposoby tamowania krwotoku
Zatamowanie krwotoku na miejscu wypadku jest czynnością ratującą życie.
Zatamować krwotok można poprzez:
- uniesienie kończyny,
- ucisk ręczny w miejscu wypływu krwi,
- założenie opatrunku uciskowego.
Uniesienie kończyny stosujemy przy mniejszych krwotokach (rys. 25). Ucisk ręczny stosowany jest w dużych krwotokach.
W sytuacji masywnego krwotoku można ucisnąć krwawiącą ranę bezpośrednio własną dłonią. Lepiej jednak przed uciskiem ranę przykryć gazą opatrunkową (rys. 26).
Opatrunek uciskowy polega na nałożeniu na ranę czystego opatrunku osłaniającego i uciśnięciu go wałkiem ze zwiniętego bandaża, ligniny, waty itp., a następnie umocowaniu go opaską dociskającą (rys. 27).
Jeśli mimo ucisku rana nadal krwawi, nie należy zdejmować opatrunku, lecz dołożyć waty i ucisnąć go silniej drugą opaską.
W wyjątkowych wypadkach, dotyczących amputacji lub zmiażdżenia kończyny, zakładamy opaskę Esmarcha. Opaskę nakładamy wyłącznie na udo lub na ramię. Dopuszczalny czas ucisku opaski Esmarcha wynosi 2 godziny. Po założeniu opaski musi być odnotowany czas jej założenia. W razie braku opaski Esmarcha należy zastąpić ją zaimprowizowaną opaską z chustki, koszuli lub paska chorego (rys. 28).
Dane pomiarowe
